2 sınıf devrik cümle örnekleri
Cümleleryüklemin bulunduğu yere göre kurallı ve devrik cümle olmak üzere ikiye ayrılır. 25 tane çekim eki örnek cümle – 25 tane çekim eki örnek cümle Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Çekim Edatı İş- levinde Kullanılan -IncA Ekli Zarf-eylem Yapıları Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2014 Erkan Salan.
CümleÇeşitleri, normal şartlarda 6. sınıf konusudur ve bizler bu yazımızda sizlere bu konuyu aktaracağız. Cümle Çeşitleri konusunun içeriğinde ise yüklemlerine göre cümleler, öge dizilişlerine göre cümleler, anlamlarına göre cümleler, yapılarına göre cümleler, fiil cümlesi, isim cümlesi, kurallı cümle, devrik
DevrikCümle Örnekleri 1: •seni seviyorum → seviyorum seni •yanıma gel→ gel yanıma Devrik Cümle Örnekleri 2: Görmüyor musun sana doğru geldiğini? Bendim dün gece evinizin önünden geçen. Şiirde ve günlük konuşmalarda çok kullanılır.
2) Öge Dizilimine Göre Cümle Türleri. Bir cümlede yüklem sonda ise –>Kurallı Cümledir. Bir cümlede yüklem ortada ya da başta ise –> Devrik Cümledir. Bir cümlede yüklem yok ise –> Eksiltili Cümledir. Not: Yüklem ” dır ,
ÖRNEK Burak dün okula gelmedi.(K urallı Cümle) NOT: Kurallı cümlelerde öğeler, önem sırasına göre sıralanır ve en önemli öğe yüklemden önce bulunur: Yüklemden önceki öğe vurguludur. ÖRNEK: Serap, yarın kardeşini okula götürecek.(K urallı Cümle) ♣ DEVRİK CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcüklerin cümlenin
motor vario tidak bisa distarter dan diengkol. '4 sınıf türkçe kurallı devrik cümle' için 10000+ sonuç 2. Sınıf Kurallı ve Devrik Cümle Grup sıralamasıOcebecioglu tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açGkbi2 tarafından anlamlı ve kurallı cümle oluşturalım. Kelime ÇorbasıAsfailkokul tarafından 1. sinif Türkçe Kurallı cümle Cümle Oluşturma Kelime ÇorbasıMhmtyldz3 tarafından 6-7 yaş 1. sinif Türkçe Kurallı cümle Kurallı ve Devrik Cümle UçakBrcduman89 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Grup sıralamasıBbnuray tarafından Kurallı , Devrik Cümle Doğru veya yanlışMesutsaliha tarafından 2. Sınıf Kurallı ve Devrik Cümle Grup sıralamasıSehirmuhammet tarafından Kurallı ve Devrik Cümle ilknur Kutuyu açLknrylmz78 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Labirent kovalamacaOnurcetinel tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Grup sıralamasıEtekdag tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açFbuyuksoy tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açZumre3 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Grup sıralamasıZeynepcagla tarafından Kurallı cümle ve devrik cümle. Kutuyu açDuyguguc tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Labirent kovalamacaKsen2 tarafından Kurallı cümle ve devrik cümle 2 Kutuyu açSerkanozcan3435 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle ÇarkıfelekOgretmenolmak tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kelime ÇorbasıSelinelkin98 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açDuygucetinkaya1 tarafından Kurallı - Devrik Cümle Etkinliği Grup sıralamasıSerenayygokdemi tarafından kurallı-devrik cümle EşleştirTutuncugulstan tarafından Kurallı ve Devrik Cümle ÇarkıfelekDuygucetinkaya1 tarafından Kurallı ve devrik cümle Kutuyu açHilaldizle18 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açRabiaackr123 tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Labirent kovalamacaEcezeynepsen tarafından Kurallı ve Devrik Cümle Kutuyu açAzdazgsz12345 tarafından 1. Sınıf Türkçe- Kurallı Cümle Kuralım ÇarkıfelekTuubaaky tarafından Türkçe Anlamlı Kurallı Cümle Kuralım Kelime ÇorbasıFuruzanozus tarafından Kurallı ve Devrik Cümle kopyası Grup sıralamasıAnabilimikizumr tarafından türkçe 4. sınıf cümle Kelime ÇorbasıRuzgar4559 tarafından 1/C Sınıfı ''Karışık kelimelerden kurallı ve anlamlı cümle kuralım'' Kelime ÇorbasıAyseozdemir1972 tarafından 1. sinif 2. sınıf cümle oluşturma Türkçe Kurallı Cümle 3. Sınıf Kelime ÇorbasıNeferahmet16 tarafından Noktalama işaretleri 🧩 yerine gelecek noktalama işaretini bul Labirent kovalamacaZeynalx tarafından Noktalama işaretleri Türkçe çarpım tablosu oyunu Gameshow testiMustafakurucu tarafından 3. sınıf Matematik anlamlı ve kurallı cümle oluşturalım EKSİK İŞARETLER Kutuyu açYildizinizz tarafından 4. Sınıf Türkçe Dersi TÜRKÇE KARIŞIK 4. SINIF Kelime avıEylulokcu09 tarafından da/de yazımı ELİFÖĞRT. Eksik kelimeElifirem9727 tarafından 4. Sınıf de/da yazımı türkçe 4. sınıf türkçe ön ad sıfat test TestEneskircik tarafından 4. sınıf türkçe ön ad Eş anlam-Zıt anlam-Eş sesli kelimeler, kurallı-devrik cümleler, cümle bilgisi. Merve Sena Övüç TestMerveovuc tarafından kurallı cümle kuralım Kelime ÇorbasıNursankurtul0 tarafından Türkçe Cümle Bilgisi Grup sıralamasıEmrebabuccu tarafından Kurallı Cümle Kelime ÇorbasıSibel2 tarafından Aşağıdaki cümleleri kurallı ve devrik cümle olarak gruplandırınız Grup sıralamasıAdo3842 tarafından 3. Sınıf Türkçe Cümle Türleri EşleştirEsramerverdogan tarafından Kurallı cümle oluşturma Kelime ÇorbasıYlmnn tarafından Gerçek Anlam/Mecaz Anlam/ Terim Anlam Kutuyu açArifenur397 tarafından 4. sınıf Türkçe Anlamlı ve Kurallı Cümle Kelime ÇorbasıAkaaysegul tarafından 2. sınıf Türkçe 3. Sınıf Kurallı Cümle Oluşturma Kelime ÇorbasıAzrauyar112 tarafından 3 sınıf kurallı cümle olusturma Kelime ÇorbasıSedabinici tarafından 1. Sınıf Türkçe Eş Anlamlı Kelimeler UçakGörkemzengin tarafından Türkçe Eş Anlamlı Kelimeler Kurallı Cümle Yapalım Kelime ÇorbasıÖmergvn tarafından İlköğretim 2. sınıf Oyun Türk Dili Türkçe türkçe isimler Labirent kovalamacaCaydin694 tarafından 4. sınıf Türkçe Öğretimi - Kurallı Cümle oluşturma Kelime ÇorbasıNihannn tarafından kurallı cümle yap Kelime ÇorbasıMehmetmusabkara tarafından 2. sınıf 3. sınıf Türkçe Öğretimi - Kurallı Cümle oluşturma - Kelime ÇorbasıNihannn tarafından 2-K Sınıfı Türkçe Dersi Kurallı Cümle Kelime ÇorbasıEkubracimen tarafından Anlamlı ve Kurallı Cümle Oluşturma Kelime ÇorbasıCelilaslan tarafından Türkçe Gerçek Anlam/Mecaz Anlam/ Terim Anlam Etkinlik Kutuyu aç09yilmaz tarafından 4. sınıf Türkçe Türkçe Öğretimi - Kurallı Cümle oluşturma - Kelime ÇorbasıNihannn tarafından
Kurallı ve devrik cümle nedir, yüklemin yerine göre cümle türleri örnekleri ile ilgili hazırladığımız bu yazımız, cümlenin temel öğesi olan yüklemin konumuna göre yapılan bir sınıflandırmayı ifade etmektedir. Cümledeki yargıyı üzerinde toplayan yüklem cümlenin genellikle sonunda olmakla birlikte, başında veya ortasında da kullanılabilir. İşte bu duruma göre cümlenin özelliğini “kurallı” veya “devrik” olarak nitelendirmek mümkündür. Türkçe Ural – Altay dil ailesine mensup olduğu için “özne + tümleç + yüklem” şeklinde bir cümle yapısına sahiptir. Yani Türkçede yüklemlerin, cümlenin en sonunda bulunması gerekir. Bu Türkçenin gramer özelliği olmakla birlikte, bir kuraldır. Bunun için yüklemi sonda olan cümlelere “kurallı cümle” denilmektedir. Fakat bazen söyleyiş farklılığı yaratmak, şiirsel ifadeler oluşturmak gibi nedenlerle bazen de farkında olmadan yüklemi cümlenin başında veya ortasında kullanabiliriz. İşte bu şekilde yüklemin sonda olmadığı cümlelere “devrik cümle” kuralsız cümle denilmektedir. Yukarıdaki açıklamadan anlaşılacağı üzere, Türkçede bir cümlenin kurallı olabilmesinin tek şartı “yüklemin sonda olması“dır. Yüklemin sonda olmaması durumunda ise o cümle kesinlikle devrik olarak kabul edilir. Yüklem cümlenin sonu dışında, nerede bulunursa bulunsun o cümlelere kuralsız devrik cümle denilir. Aklınıza “Yüklemi olmayan cümleler nasıl adlandırılır?” gibi bir soru gelmiş olabilir. İşte tam da böyle yüklemi olmayan veya gösterilmeyen cümleler için “eksiltili cümle” terimi kullanılır. Şimdi aşağıda sırayla kurallı, devrik ve eksiltili cümle örnekleri vermeye çalışalım Kurallı Cümle Örnekleri Yarın ben de sinemaya geleceğim. Bu memleket, sizin gibi adamlara doydu. Anneme doğum gününde bir telefon hediye alacağım. İstanbul’da okullar kar yağışı yüzünden tatil edilmiş. Mehmet’in bir oğlu dünyaya geldi. Babasının yanından hiç ayrılmıyordu. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Eğitim hayatımız boyunca hepimize yardım etti. Bu konuyu sizinle daha önce görüşmemiş miydik? Bugün hava her zamankinden daha sıcaktı. Yine açıklardan dev gibi gemiler geçiyor. Yurdumun bağına bahçesine bahar geldi. Sokakta insanlar bağrışıyorlardı. Caddenin sonundaki market henüz kapanmamıştı. Ya bu şehre bir daha gelmezse? Yeni kitaplardaki mürekkep kokusu beni heyecanlandırır. Devrik Cümle Örnekleri Her ışığın ardında gizlidir bir karanlık. Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak. Ömrümüzden gidiyor günler bir soluk dinlenmeden. Geçen hafta bir mektup aldım Avrupa’dan. Papatyalar uyandırdı bizi nihayet kış uykusundan. Doğanın canlandığı bir mevsimdir ilkbahar. Nasıl ders çalıştığınızı bilmez miyim hiç? Doğmuyor güneş artık şöyle gönlümce. Hâlâ bekliyorum seni anılar sahilinde. Gelir misin mezarıma, elinde bir demet yasemenle? Bir başkadır benim memleketim! Pek zordu fırtınalı havada denize girmek. Üç aylık vaktimi aldı bu kaçış planı. Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya. Öptü doya doya kundaktaki bebeğini. Eksiltili Cümle Örnekleri Pencerenin perdesini havalandıran rüzgar… Sokağın ilerisinde benimle konuşmak için bekleyenler… Bu sıcak havada, denizden esen meltemin serinliği… Denizin tam ortasında Adalar’a doğru nazlı nazlı yol alan vapurlar… Kız beşikte çeyiz sandıkta…. Düğün el ile, harman yel ile… Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… Dışarıda hafiften yağmurun sesi… Orkun KUTLU Yorum Yap! Yazı Ayrıntıları... Yazdır! Bu Yazıyı Paylaşın!
eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > Türkçe dersi ile ilgili konu anlatımlar KURALSIZ CÜMLE, DEVRİK CÜMLE, ÖRNEKLERİ, ÇEŞİTLERİ, ÖZELLİKLERİ CÜMLE ÇEŞİTLERİ TÜRKÇE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR Cümleler, yüklemlerinin cümledeki yerine göre üçe ayrılır Kuralsız Devrik Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan cümlelerdir. Bu tür cümlelerde yüklem cümlenin başında veya ortasında bulunabilir. Hepimiz canla başla çalışıyoruz burada. Bu cümlenin yüklemi çalışıyoruz en sonda bulunmadığından cümle, devrik cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunmadığından devrik cümledir. Örnekler Papatyalar uyandırdı bizi nihayet kış uykusundan. Doğanın canlandığı bir mevsimdir ilkbahar. Nasıl ders çalıştığınızı bilmez miyim hiç? Doğmuyor güneş artık şöyle gönlümce. Hâlâ bekliyorum seni anılar sahilinde. Gelir misin mezarıma, elinde bir demet yasemenle? Bir başkadır benim memleketim! Görmüyor musun sana doğru geldiğini? Bendim dün gece evinizin önünden geçen. Gülme komşuna, gelir başına. Sakla samanı, gelir zamanı. Besle kargayı, oysun gözünü. Anlamaz beni ben olmayanlar bu şehrin sokaklarında. Seninle bir yağmur başlıyor iplik iplik. Cennet diye bir yer var diye katlanıyoruz her şeye. Su akar, ırmak akar hep basamak basamak. Ne diyeceksin bu konuyla ilgili. Gidin burdanl Kaçın hemen burdan! Kazandık çok şükür. Mesut olmuş görmek isterdim hepinizi. Hoyrattır bu akşamüstüler daima. Kurallı Düz Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunan cümlelerdir. Çok uzaklardan kuş sesleri duyuluyordu. Bu cümlenin yüklemi duyuluyordu en sonda bulunduğundan cümle, kurallı cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunduğundan kurallı cümledir. Örnekler Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Eğitim hayatımız boyunca hepimize yardım etti. Bu konuyu sizinle daha önce görüşmemiş miydik? Bugün hava her zamankinden daha sıcaktı. Yine açıklardan dev gibi gemiler geçiyor. Yurdumun bağına bahçesine bahar geldi. Eksiltili Cümle Yüklemi yazılmayıp yüklemini okuyucunun, zihninde tamamlaması beklenen cümledir. Eksiltili cümlelerin bilgi sonuna üç nokta konur. Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… Yüklemi yazılmayan bu cümlenin sonuna “uzanıyor, duruyor, var” gibi sözleri yüklem olarak getirebildiğimiz için bu cümle, eksiltili bir cümledir. Yüklemi yazılmadığı için eksiltili cümle durumunda bulunan aşağıdaki cümlelerin sonuna, yüklem olabilecek sözcükler, koyu olarak yazılmıştır. Örnekler Denizin tam ortasında Adalar’a doğru nazlı nazlı yol alan vapurlar… var Kız beşikte çeyiz sandıkta…. olmalı Düğün el ile, harman yel ile… olur CÜMLE ÇEŞİTLERİ ÖZETİ KONU ÖZETİ Cümleler; yükleminin türüne ve yerine, anlamlarına, oluşturulma biçimlerine göre değişik gruplara ayrılır. Bu grupları şöyle sıralayabiliriz 1. Yüklemine Göre Cümleler 2. Öğe Dizilişine Göre Cümleler 3. Anlamına Göre Cümleler 4. Yapısına Göre Cümleler YÜKLEMİNE GÖRE CÜMLELER Cümleler, yüklemlerinin sözcük türüne göre ikiye ayrılır 1. Eylem Cümlesi Yüklemi basit ya da bileşik çekimli eylem olan cümlelerdir. Uzun yıllar bu işyerinde çalıştım. Bu cümlenin yüklemi “çalış-” eylemi olduğundan cümle, eylem cümlesidir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri çekimli bir eylem olduğundan eylem cümlesidir. Öğretmenimizin sorduğu soruyu çözemedik. Annem, her günkü gibi kapıda bekliyordu bizi. Önerilerimizi bir türlü kabul etmemişti. 2. Ad Cümlesi Yüklemi ad soylu sözcük ya da sözcük öbeği olan cümlelerdir. Yüklemi eylem olmayan bütün cümleler ad cümlesidir. Sınavı kazandığı için çok mutluymuş. Bu cümlenin yüklemi ad soylu “mutlu” sözcüğü olduğundan cümle, ad cümlesidir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri ad soylu sözcükler olduğundan ad cümlesidir. Deniz düne göre oldukça sakindi bugün. En çok sevdiği şey yürümektir. Bizi günler öncesinden bu geziye çağıran kendisiydi. ÖĞE DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER Cümleler, yüklemlerinin cümledeki yerine göre ikiye ayrılır 1. Kurallı Düz Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunan cümlelerdir. Çok uzaklardan kuş sesleri duyuluyordu. Bu cümlenin yüklemi duyuluyordu en sonda bulunduğundan cümle, kurallı cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunduğundan kurallı cümledir. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Eğitim hayatımız boyunca hepimize yardım etti. Bu konuyu sizinle daha önce görüşmemiş miydik? Bugün hava her zamankinden daha sıcaktı. Yine açıklardan dev gibi gemiler geçiyor. Yurdumun bağına bahçesine bahar geldi. 2. Devrik Kuralsız Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan cümlelerdir. Bu tür cümlelerde yüklem cümlenin başında veya ortasında bulunabilir. Hepimiz canla başla çalışıyoruz burada. Bu cümlenin yüklemi çalışıyoruz en sonda bulunmadığından cümle, devrik cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunmadığından devrik cümledir. Papatyalar uyandırdı bizi nihayet kış uykusundan. Doğanın canlandığı bir mevsimdir ilkbahar. Nasıl ders çalıştığınızı bilmez miyim hiç? Doğmuyor güneş artık şöyle gönlümce. Hâlâ bekliyorum seni anılar sahilinde. Gelir misin mezarıma, elinde bir demet yasemenle? Bir başkadır benim memleketim! Eksiltili Cümle Yüklemi yazılmayıp yüklemini okuyucunun, zihninde tamamlaması beklenen cümledir. Eksiltili cümlelerin bilgi sonuna üç nokta konur. Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… Yüklemi yazılmayan bu cümlenin sonuna “uzanıyor, duruyor, var” gibi sözleri yüklem olarak getirebildiğimiz için bu cümle, eksiltili bir cümledir. Yüklemi yazılmadığı için eksiltili cümle durumunda bulunan aşağıdaki cümlelerin sonuna, yüklem olabilecek sözcükler, koyu olarak yazılmıştır. Denizin tam ortasında Adalar’a doğru nazlı nazlı yol alan vapurlar… var Kız beşikte çeyiz sandıkta…. olmalı Düğün el ile, harman yel ile… olur ANLAMINA GÖRE CÜMLELER Cümleler, taşıdıkları anlamlara göre temelde ikiye ayrılır 1. Olumlu Cümle Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleştiğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olduğunu, bulunduğunu bildiren cümlelerdir. Şiddetli yağışlardan dolayı yol trafiğe kapandı. Bu cümlede “kapanmak” eyleminin gerçekleşmesi söz konusu olduğu için, cümle anlamca olumludur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmesi ya da varlığı söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumludur. Masadaki vazo yere düşüp kırıldı. Okula yine derslerine çalışmadan gitmişti. Verilen işi yapamamaktan korkuyordu. Dünkü derste sınıfta yedi sekiz kişi vardı. Bu yılki kitap fuarı her zamankinden daha renkliydi. 2. Olumsuz Cümle Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleşmediğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olmadığını, bulunmadığını bildiren cümlelerdir. Eylem cümlesinde olumsuzluk -ma / -me geniş zamanda – maz, -mez ekiyle sağlanır. Ad cümlesinde olumsuzluk “değil / yok” sözcükleriyle ya da “-sız, -siz” ekiyle sağlanır. Veli toplantısına kimse katılmadı. Sokaklar bugün kalabalık değildi. Bu cümlelerde “katılmak” eyleminin gerçekleşmemesi, “kalabalık” kavramının söz konusu olmamasından dolayı cümleler anlamca olumsuzdur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmemesi ya da var olmamaları söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumsuzdur. Soruların hepsini çözebilen yok. Göz alabildiğine uzanan bu tarlalar verimsizdi. Binanın bu dairesi hiç ışık almıyor. a. Anlamca Olumsuz Yapıca Olumlu Cümle Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı halde olumsuz anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumlu, anlamca olumsuz cümle denir. Senden ayrı kalmaya dayanacak gücüm mü var? gücüm yok Bu cümlede yüklem var, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı için anlamca olumludur. Ancak, soru biçiminde düzenlenmiş cümlede amaç soru sormak değil, yüklemde söylenenin var tersini yok kastetmektir. Dolayısıyla bu cümle yapıca olumlu, anlamca olumsuzdur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin, cümlenin gelişinden anlamca olumsuz olduğu anlaşılmaktadır. Ben hiç sonunu kestiremediğim işe girer miyim? girmem Konuklarımız ne yemek yedi ne suyumuzu içti. yemedi, içmedi Sanki bu olayın bütün sorumlusu benim. ben değilim b. Anlamca Olumlu Yapıca Olumsuz Cümle Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük aldığı halde olumlu anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumsuz, anlamca olumlu cümle denir. Sen yemek yaparsın da ben hiç beğenmez miyim? beğenirim Neden böyle davrandığını anlamıyor değilim. anlıyorum Bu cümlelerde yüklemler beğenmez miyim, anlamıyor değilim, olumsuzluk eki -maz ve olumsuzluk bildiren sözcük değil aldığı için yapıca olumsuzdur. Ancak, bu cümlelerde amaç, yüklemde söylenenin beğenmez miyim, anlamıyor değilim tersini beğenirim, anlıyorum kastetmektir. Dolayısıyla bu cümleler yapıca olumsuz, anlamca olumludur. 3. Soru Cümlesi İçinde soru eki ya da soru sözcüklerinden biri bulunan ve soru anlamı taşıyan cümlelerdir. Neden sen de bizimle yarınki geziye katılmıyorsun? Sınavdaki soruların kaçını cevaplayabildin? 4. Şart Cümlesi Yargının gerçekleşmesinin bir koşula bağlandığı cümlelerdir. Bu evi temiz kullanmak şartıyla kiralayabilirsiniz. Geç saatlere kadar çalışırsak işi bitirebiliriz. 5. İstek Cümlesi İstek anlamı taşıyan cümlelerdir. Haftaya seninle yeni açılan müzeye gidelim. Hepinize kolay gelsin. 6. Emir Cümlesi Emir anlamı taşıyan cümlelerdir. Hemen arabadaki kitapları buraya getir. Derhal odanızı toplayın. 7. Ünlem Cümlesi İçinde ünlem ya da ünlem değeri taşıyan sözcükler bulunan cümlelere ünlem cümlesi denir. Birden kapıyı açınca onu görmeyeyim mi! Aman sobayı açık unutmayın! YAPISINA GÖRE CÜMLELER Cümlelerde; yargı yüklem sayısına ya da yan cümlecik olup olmamasına bakılır. Cümleler yapısı yönüyle dörde ayrılır. 1. Basit Cümle 2. Bileşik Cümle 3. Sıralı Cümle 4. Bağlı Cümle Yapısına göre cümlelerin çeşitlerine geçmeden önce “yan cümlecik” kavramını görelim. Yan Cümlecik Cümlede, kendi içinde cümle özelliği gösteren ve daha çok, eylemsiyle kurulan sözcüğe ya da sözcük grubuna yan cümlecik; geri kalan bölüme ise temel cümlecik denir. Yan cümlecik, genellikle temel cümleciğin bir öğesi olur. Arkadaşım, yarın bu okula yazılacağını söyledi. Bu cümlede, nesneyi bulmak için yükleme sorduğumuz “neyi” sorusuna cevap olan “yarın bu okula yazılacağını” sözcük grubu, içinde eylemsi bulunduğu için yan cümleciktir. Aşağıdaki cümlelerde koyu olarak yazılan yan cümleciklerin oluşturduğu öğeler ayraç içinde belirtilmiştir. Onun bu sınavı kazanması hepimizi sevindirdi. yan cümlecik özne görevinde Rüzgâr, sararmış yaprakları sağa sola savuruyor. yan cümlecik nesne görevinde Konferans için gelenlere birer kitapçık verildi. yan cümlecik dolaylı tümleç görevinde Görevliler, havalar soğuyunca kaloriferleri yaktı. yan cümlecik zarf tümleci görevinde 1. Basit Cümle Yan cümleciği bulunmayan, yani bir yargıdan oluşan cümledir. Ödevlerimi sabah erkenden yaparım. Bu cümle, yan cümleciği olmadığı için, yapıca basit bir cümledir. Aşağıdaki eylem ve ad cümleleri de yan cümleciği olmadığı için, yapıca basit cümlelerdir. Yolcuların çoğu, uçağa vaktinde bindi. Hafta sonu babama işyerinde yardım edeceğim. Uzun ve yorucu bir günün ardından hepimiz uyuyakalmıştık. Dedemin, köyün hemen yakınında kocaman bir çiftliği vardı. Okulun kitaplığı benim için eşsiz bir hazineydi. Bugün hava her zamankinden serindi. 2. Bileşik Cümle Yargı bildiren yüklemin dışında yan cümleciği de bulunan cümledir. Senin yarın buraya geleceğini duyduk. Yan cümlecik Temel cümle Bu cümle, yüklemi temel cümle dışında, bir eylemsi sayesinde geleceğini yan cümleciği olduğu için, yapıca bileşik bir cümledir. Yan cümlecik, genellikle eylemsilerle kurulur ve cümlenin herhangi bir öğesi olur, demiştik. Yan cümlecik farklı yollarla da kurulabilir ve buna göre, bileşik cümleler dörde ayrılır. a. Girişik Bileşik Cümle b. Şartlı Bileşik Cümle c. Ki’li Bileşik Cümle İlgi Cümlesi d. İç İçe Bileşik Cümle a. Girişik Bileşik Cümle Yan cümleciği eylemsi ile kurulan bileşik cümledir. Okuduğum kitapların özetlerini bir deftere yazardım. yan cümlecik nesne görevinde Bu şehirde yola erken çıkanlar trafiğe takılmaz. yan cümlecik özne görevinde b. Şartlı Bileşik Cümle Van cümleciği dilek-şart -sa, -se kipiyle kurulan bileşik cümledir. Dilek-şart kipinin oluşturduğu bölüm yan cümleciktir. Bu yoldan giderseniz havaalanına daha çabuk varırsınız. Derslerine düzenli çalışırsan başarılı olursun. c. Ki’li Bileşik Cümle İlgi Cümlesi Yan cümleciği temel cümleciğe “ki” bağlacıyla bağlanan bileşik cümledir. Anladım ki hep çile çekermiş anneler. Aslında yabancı kökenli olan “ki” bağlacıyla kurduğumuz bu cümleyi, Türkçe cümle yapısına uygun bilgi söylemek istersek “Annelerin hep çile çektiğini anladım.” biçiminde, yani yan cümleciğini eylemsiyle oluşturarak söyleriz. O kadar çok şaşırmıştı ki hiçbir şey söyleyemedi. O kadar çok şaşırdığı için hiçbir şey söyleyemedi. Bu cümlede “ki” bağlacından önce yazılan ve yan cümleciği oluşturan bölüm ayraç içinde, eylemsi ile temel cümleciğe bağlanmıştır. d. İç İçe Bileşik Cümle Yan cümleciği başka bir cümle tarafından oluşturulan bileşik cümledir. Bu cümlelerde yan cümlecik genellikle nesne görevindedir. Öğretmenimiz, yine görüşeceğiz, dedi. Yan cümlecik Nesne Kapıdaki tabelada, rahatsız etmeyin, yazıyor. Yan cümlecik Nesne 3. Sıralı Cümle Birden fazla yargının yüklemin birbirine virgül , ya da noktalı virgül ; ile bağlanmasıyla oluşan cümledir. Sonbahar geldi, köyde kış hazırlıkları başladı. Birinci cümle İkinci cümle Bu cümlede, iki yüklem geldi, başladı, yani iki ayrı cümle vardır. Birinci cümle Sonbahar geldi ikinci cümleye köyde kış hazırlıkları başladı virgülle bağlanarak sıralı cümle oluşturulmuştur. Aşağıdaki cümleler, birbirine virgül ya da noktalı virgülle bağlanmış sıralı cümlelerdir. Güneşli havalar birkaç gün sürdü, insanlar parklara doluştu. Otobüsümüz sabah hareket etti, akşama İzmir’e vardı. Deniz dün çok dalgalıydı, vapur seferleri iptal edildi. Yaşlı kadın, kahvaltı hazırladı, çocukları kaldırdı; evi topladı, pazara gitti. a. Bağımlı Sıralı Cümle Öğe ortaklığı olan sıralı cümledir. Çocuklar güverteye çıktılar, martılara ekmek attılar. Özne Yüklem Yüklem Burada sıralı cümleyi oluşturan ilk cümlenin yüklemine çıktılar ve ikinci cümlenin yüklemine attılar sorduğumuz “kim” sorusunun cevabı olarak her iki cümlenin öznesinin “çocuklar” sözcüğü olduğunu görüyoruz. Yani bu sıralı cümleyi oluşturan cümlelerin öznesi ortaktır. Aşağıdaki cümlelerde ortak öğeler koyu yazılmış, öğelerin türü ayraç içinde verilmiştir. Ben hep eşyalarımı dağıtırdım, annem de toplardı. nesnesi ortak sıralı cümle Müdür, başarılı öğrencileri sahneye çağırdı, tek tek kutladı. öznesi ve nesnesi ortak sıralı cümle O, arkadaşlarına çok güvenir, rahatlıkla sırlarını söylerdi. öznesi ve dolaylı tümleci ortak sıralı cümle b. Bağımsız Sıralı Cümle Öğe ortaklığı olmayan sıralı cümledir. Bizim çocukluk yıllarımızda sokağımıza dondurmacı gelirdi, hepimiz çevresinde toplanırdık. Birinci cümle İkinci cümle Bu cümlenin yüklemlerine gelirdi, toplanırdık öğeleri bulmak için gerekli soruları sorduğumuzda, cümlelerde öğe ortaklığı olmadığı görülmektedir. Öyleyse bu cümle, öğe ortaklığı olmayan sıralı bir cümledir. Aşağıdaki cümleler, öğe ortaklığı olmayan sıralı cümlelerdir. Babam beni çalıştırdı, sonunda zayıf derslerimi düzelttim. Annem mutfaktaydı, biz salonda oturuyorduk. Bu sene bahar erken geldi, ağaçlar çiçeklerini vakitsiz açtı. Hava çok soğuktu, biz hiç üşümüyorduk. 4. Bağlı Cümle Birden fazla cümlenin birbirine bağlaçla bağlandığı cümledir. Sıralı cümledeki virgül ya da noktalı virgül yerine, bağlaç getirilirse ortaya bağlı cümle çıkar. Evin kapısı açıldı ve dışarı yaşlı bir adam çıktı. Birinci cümle ikinci cümle Bu cümlede, iki yüklem açıldı, çıktı, yani iki ayrı cümle vardır. Birinci cümlenin Evin kapısı açıldı sonuna nokta konmamış, ikinci cümle dışarı yaşlı bir adam çıktı küçük harfle başlamıştır. Bu iki cümle birbirine bağlaçla ve bağlanarak bağlı cümle oluşturulmuştur. Aşağıdaki cümleler, birbirine bağlaçla bağlanan cümlelerden oluşan bağlı cümlelerdir. Sabah erken kalktık; ama yine de derse yetişemedik. Takımımız iyi mücadele etti; ancak yenilmekten kurtulamadı. Bu koca kitabı bitirdik de sınava girdik. Kardeşim bugün ne ders çalıştı ne kitap okudu. Hem suçlu olduğunu biliyorsun hem de özür dilemiyorsun. “TÜRKÇE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu şahane bir site burayı sevdimm ->Yazan Buse. Er 8. **Yorum** ->Yorumu SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM... ->Yazan sıla 7. **Yorum** ->Yorumu valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden mugladan sevgiler.... ->Yazan kara48500.. 6. **Yorum** ->Yorumu çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim. ->Yazan Tuncay. 5. **Yorum** ->Yorumu ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. ->Yazan efe . 4. **Yorum** ->Yorumu ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun ->Yazan rabia.. 3. **Yorum** ->Yorumu Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim ->Yazan pınar.. 2. **Yorum** ->Yorumu çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor ->Yazan ESRA.. 1. **Yorum** ->Yorumu Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. ->Yazan Hasan Öğüt. >>>YORUM YAZ<<< Adınız YorumunuzYorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçinve delete tuşuna basın... E MailZorunlu Değil
Bir cümlede yapılan işi, asıl yargıyı ve durumu üstüne kalan öge yüklemdir. Türkçenin dil bilgisi doğallığı çerçevesinde de yüklemlerin cümle sonunda olması gerekir. Her ne kadar Türkçenin doğallığı çerçevesinde yüklemlerin sonda olması alıştığımız bir durum olsa da bazen yüklemleri cümlenin başında ve ortasında da kullanabilmekteyiz. Yüklemleri cümlenin sonunda değilde başka bir yerinde kullanmak herhangi bir anlatım bozukluğuna yol açmamakla birlikte konuşmacılar yüklemin yerini değiştirerek cümledeki vurguyu dil bilgisi kurallarına göre yüklemi cümle içerisinde kullandığımız yere ya da yüklemi hiç kullanmama durumuna göre oluşan cümle çeşitleri şu şekildedirYüklemin Yerine Göre Cümle TürleriKurallı CümleDevrik CümleEksiltili CümleYüklemin Yerine Göre Cümleler1. Kurallı Cümle Düz CümleTürkçenin doğallığı içinde yüklemlerin cümlenin sonunda yer aldığı cümlelere “Kurallı Cümle” denir. Bu tür cümlelerde ögeler şu şekilde sıralanmaktadır Özne+nesne/tümleç+yüklemDün akşamdan beri odasından hepsi 90 duyduğu müzik onu üniversite yıllarına sınavda sorumlu olduğumuz konuları takımımız turnuvada oldukça Devrik CümleYüklemin cümlenin sonunda değil de ortasında ya da başında kullanıldığı cümlelere “Devrik Cümle” denilmektedir. Türkçede yüklemin cümle sonunda kullanılmamasının herhangi bir anlamsal bozukluğa yol açmayacağını unutmamız gerekiyor. Özellikle günlük konuşma dilinde, sunumlarda ve şiirsel anlatımlarda sözün etkileme gücünü ve vurguyu arttırmak için devrik cümlelere sıklıkla durumu açıklayamıyordu hafta tayinim çıktı Ankara’ tatilinde buraya gelecek kitabı sınav öncesinde okumamızı söyledi hiç benzememişti bu performansı karşısında şok olmuştu Devrik olan cümlelerde ögeleri bulurken cümleyi kurallı cümleye çevirmemiz işimizi Eksiltili CümleYüklemi bulunmayan ve yargının ne olduğu okuyucuya bırakılan söz öbeklerine “Eksiltili Cümle” denir. Bu tür cümlelerde yargı henüz aktarılmadığından ve tamamlanmadığından söz öbeğinin sonuna “üç nokta …” sınav kağıtlarını dağıttı ve sınıfa dönüp…Sokaklarda bir yerlere yetişme telaşı içinde olan insanlar…Gökyüzünde bembeyaz bulutların arasından güneş ışıkları…Bir elimde kağıt, diğerinde kalem…Evden işe, işten eve…Azdan az, çoktan çok…Önce can, sonra canan…Yüklemin Yerine Göre Cümleler PDF + VideoAşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Edebiyat Ders Notları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Cümle Çeşitleri PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla ÇEKEBİLECEK YAZILAR ⇒ Cümle Türleri PDF / Slayt ⇒ Yüklem Nedir? ⇒ Ders Notları ⇒ TYT Türkçe ⇒ AYT Edebiyat
2. Sınıf Türkçe Metni Anlama, Olumlu Olumsuz Cümle,Devrik Kurallı Cümle Konuları Ev Ödevi SorularıMETİNEmine Teyze elindeki torbayla yürüyordu. yorgunluktan nefes nefese kalmıştı. Hiç kimse onun durumuna aldırmıyordu. Küçük Fatma, Emine Teyze’ yi tanıyordu. Onun ne kadar yorgun olduğunu farketti. Hemen koştu. Torbasını ald, evine kadar taşıdı. Emine Teyze çok mutlu oldu. Fatma ya dua Emine Teyze hangi durumdaydı?2. Fatma , neden Emine Teyze nin yanına koştu?3.Mutlu olan Emine Teyze ne yaptı?4.Hangileri cümledir?Dayım bana >>>>>>Kedim miyavlıyor >>>>>Sen bize akşam mı?>>>>>Oynadık. >>>>>>5. Aşağıdaki olumlu cümleleri olumsuz dün Berke nin Olumlu mu , Olumsuz mu?Arkadaşımı gördüğüm için çok evde bir araba ekmek taze Aşağıda yarım bırakılan cümleleri olumlu bir cümle olacak şekilde akşam film ………………………………………………………….Bahçede çiçekler ………………………………………………………….Ben yarın ………………………………………………………….8. Kurallı mı , Devrik mi?Sessizce açtım dolabın kapağını >>>>>>>>>>Siyah pullu ceketini giymişti >>>>>>>>>>Oynadık üzerinde biraz >>>>>>>>>>Cuma ya kalmasın lütfen. >>>>>>>>>>Malzeme alacak mıyız? >>>>>>>>>>Bolca eğlenin bu gece. >>>>>>>>>>Zorla fermuarını kapattı. >>>>>>>>>>Yudumladı titrek elleriyle tuttuğu çayı. >>>>>>>>>>
2 sınıf devrik cümle örnekleri
